Urdher i ri ekz ekutiv i Bidenit paralajmëron ndryshime karshi Serbisë

Trajtimi i Kosovës dhe Serbisë nga SHBA-ja dhe BE-ja është tema të cilës i ka kushtuar  vëmendje të veçantë mediumi amerikan, Foreign Policy, që merret me çështje glo bale, ngjarje aktuale dhe po litikën ndër kombëtare. Në artikullin që mban auto rësinë e eks pertit amerikan të politikës së jashtme, Edward P. Joseph, theksohet urdhri i fundit ekz ekutiv i presidentit të SHBA-së, Joe Biden, që sipas Joseph, do të duhej ta pre kte më së shumti Serbinë.

Zgjerimi i urdhrit ek zekutiv për ta lu f tuar ko rr upsionin në Ballkan, si dhe para lajmërimi i masave ndaj atyre që nuk zbatojnë marr ëveshjet e spe cifikuara, m in ojnë proceset demo kratike dhe të drejtat e njeriut trajtohet si qëndrim që përfaqëson shkëputjen e mbprehtë të administratës Biden nga administrata e kaluar. Urdhri ekz ekutiv ia siguron Bidenit kata lizatorin për të mbledhur mbështetje midis aleatëve të SHBA-së në samitet e javës së ardhshme të BE-së dhe NATO-s, duke dërguar një sinjal të fuqishëm të unitetit perëndimor përpara takimit të presidentit amerikan me presidentin rus Vladimir Putin në Gjenevë. Për fat të keq, ine rcia në Bruksel – dhe brenda vetë departamentit të shtetit të administratës – paraqet një pengesë të fortë për realizimin e vizionit parimor të përcaktuar nga presidenti i SHBA-së dhe sekretari i tij i shtetit. Për momentin, Shtetet e Bashkuara dhe BE-ja kanë një sistem me dy nivele kur bëhet fjalë për standardet demokratike në Ballkan – një rrugë e priv ilegjuar, pa asnjë të keqe për Serbinë dhe një rrugë më e rreptë për fqinjët aspirantë të Serbisë për në BE, shkruan Foreign Policy.

Është një para d oks i rrezi kshëm: Regjimi më an ti-demo kratik i rajonit, qeveria serbe e udh ëhequr nga presidenti Aleksandar Vuçiq merr trajtimin më të favo rshëm nga zyrtarët e SHBA-së dhe BE-së. Ndryshe nga dik t ato rët e Luftës së Ftohtë si Josip Broz Tito i Jugosllavisë të cilin Perëndimi e mbështeti, Vuçiq është një mjet për kundërshtarët e Perëndimit, Rusinë dhe Kinën. Beogradi praktikon dhe pro m ovon demokracinë jo liberale të ale atit të tij kryesor në BE, Hungarisë. Kandidimi i Serbisë për anëtarësim në BE është kryesisht ab su rditet. Ndërsa fqinjët e tij lu f to jnë për të drejtën për të hapur nego ciata me BE-në, Beogradi është i ngordhur, pasi ka mbyllur vetëm dy nga 35 kapitujt e nego ciat ave të pra nimit në kan didaturën tetë-vjeçare. Vitin e kaluar, Serbia nuk hapi asnjë kap itull të ri të pra nimit, theksohet tutje në këtë artikull.

Sipas Foreign Policy, trajtimi i pa balancuar perëndimor ndaj Serbisë përfaqëson elementin më intrigues dhe domethënës për rendin ekze kutiv të zgjeruar – dhe ndër sfidat kryesore për misionin e përgjithshëm të Bidenit për të mbledhur mbështetjen evropiane për demokracinë. Serbia ka formën më të sof istikuar dhe të gjerë të kor ru psionit në rajon. Aka demiku i njohur serb, Dushan Pavloviq, e quan atë “nxjerrje institucionale”. Plaçkitja e regjimit të Vuçiqit është sistematike, jo vetëm op ortuniste. Siç shpjegon Pavloviq, burimet e nxjerra nga ar kat e shtetit e furnizojnë re gjimin me fuqi dhe burime për ta kontrolluar rrëfimin kombëtar, për t’i margjinalizuar dhe frikësuar kundërshtarët dhe akti vistët, dhe për të sunduar për një kohë të pacaktuar. Zgjedhjet bëhen par odi.

Mediumi amerikan thotë se Serbia është shembulli kryesor në rajon me rrezikun kryesor të korrupsionit të theksuar nga Biden – ajo “mi non besimin në proceset demokratike”

Ndërkohë, fqinjët e Serbisë kontrollohen rregullisht për ko rr upsionin e tyre. Shqipërisë i është mohuar prej kohësh mundësia për t’i hapur neg ociatat e saj për anëtarësimin në BE për shkak të ko r ru psionit dhe prapambetjes së lidhur me praktikat demokratike. Shtetet e Bashkuara sapo san k sionuan ish-kryeministrin shqiptar Sali Berisha, i cili ka kohë që nuk ka pushtet.

Urdhri i ri ekz ekutiv paralajmëron mundësinë për ndryshime shumë të nevojshme. Por sinjalet e hershme janë të përziera. Ndërsa am basadori amerikan në Shqipëri postoi menjëherë njoftimin e Shtëpisë së Bardhë, duke vënë në dukje ap likimin e tij në Shqipëri, am basadori amerikan në Serbi në vend të kësaj shkroi me për gëzime për yllin e NBA, Nikolla Jokiq, i cili është serb, për zgjedhjen si MVP i ligës. Biden dhe Blinken tashmë kanë lëshuar disa dek larata të forta dhe të qarta për udhëheqësit rajonalë, vetëm për të parë zyrtarë të ra ngut më të ulët që i hollojnë ata. Në shkurt, Biden i shkroi Vuçiqit, duke i bërë thirrje udhëheqësit serb të bëjë re forma dhe ta njohë Kosovën. Ambasada amerikane me shpejtësi mo hoi se kjo përfaqësonte një ndryshim në politikën e SHBA-së. Zyrtarët atëherë deklaruan se njohja është thjesht një gjë “ideale”, duke për qafuar pozicionin e BE-së. Në prill, Departamenti i Shtetit u tërhoq përsëri kundër “spe kuli meve të pa ju stifikuara në lidhje me ndryshimin e kufijve në rajonin e Ballkanit përgjatë vijave etnike” vetëm për ta parë një zyrtar amerikan të mbante të hapur derën për këtë qasje.